Wat is systemisch werk bij rouw

Systemisch werk is een methode om rouw inzichtelijk te maken. Het biedt een sleutel tot het in beweging brengen van rouw naar jouw verlangen voor de toekomst. Dit kan acceptatie zijn of een bewustwording waardoor ruimte ontstaat voor innerlijke groei.

 

Vanuit de holistische visie is de mens fysiek, mentaal en spiritueel één geheel. Wanneer één van de elementen uit balans raakt heeft dat invloed op de andere twee. In het geval van rouw zal het verdriet en gemis (mentaal) ook invloed hebben op ons fysieke (ziek worden), en spirituele (wat is de zin van het leven) deel. Wanneer verdriet er niet kan of mag zijn, of onvoldoende inzichtelijk is en verweven is met ons leven, zet het zich vast in ons persoonlijke systeem en daarmee ook in ons familie- en collectiefsysteem. Dit werkt ook door in de volgende generaties.

 

Een systeem wil altijd in balans zijn, zodat het kan functioneren als een kracht in ieders leven. Eén van de basisprincipes van systemisch werk (systemisch werk algemeen: zie onder) is dat iedereen een eigen plek heeft in het systeem. Wanneer jij niet op jouw eigen plek staat, kan je leven onvoldoende stromen. Van je plek af gaan kan komen door:

  • De rouw is niet genomen, er is onbewust onvoldoende gerouwd, of er is geen inzicht in jouw rouw. Het overlijden is hierdoor niet verweven in jouw leven.

  • Jij de plek in het systeem inneemt van de overledenen omdat haar lot niet erkend wordt.

  • Ook kan het zijn dat je uit onbewuste loyaliteit iets met je meedraagt uit jouw systeem wat voor een gevoel van rouw en verlies zorgt. Dit kan vele generatie meegedragen zijn in het systeem.

 

 

In de workshops onderzoeken we door middel van opstellingen de dieperliggende oorzaak van wat er zich bij jouw rouw afspeelt: Wat moet nog gezien, gezegd of gehoord worden om jouw rouw in beweging te brengen en je daardoor weer volop in het leven kan staan. Voorbeelden hiervan zijn: onzekerheid, boosheid, angst of compenserend gedrag.

 

In de opstellingen werken we met representanten. Dit zijn deelnemers (eventueel ook vloerankers: de persoon, gevoel of symbool op papier) die staan voor een persoon of iets symbolisch (bijvoorbeeld moeder, vader, werk, verdriet, geloof, obstakel) dat van belang is voor de dynamiek in de opstelling. Daarbij is het belangrijk te weten dat bij het representeren van personen, zich een zielsdeel van de gerepresenteerde persoon laat zien. Het is dus niet bijvoorbeeld je moeder in haar geheel, maar een deel van haar wat van belang is met betrekking tot de opstellingsvraag.

 

Een opstelling brengt jouw rouw in beweging zodat er acceptatie en/of een volgende beweging gemaakt kan worden richting jouw toekomst. Dit geeft rust bij jezelf en in je familiesysteem, zodat je niet meer gebonden, maar verbonden bent met je verleden.

 

 

Systemisch algemeen

Naast het persoonlijk systeem maakt iedereen deel uit van één of meerdere systemen. Het familiesysteem waarin we zijn geboren is daarmee het meest belangrijk. Het familiesysteem bestaat uit je ouders, eventuele broers en of zussen, opa’s en oma’s, ooms, tantes, overgrootouders en nog verder terug. Ook ongeboren kinderen (abortus, miskraam) of zij die gestorven of buitengesloten zijn horen bij het familiesysteem. Het familiesysteem is de basis van je leven. Het zorgt voor je voortbestaan en je veiligheid. Je bent met ontelbare (onzichtbare) draden altijd verbonden met je systeem. Naast je familiesysteem maak je ook deel uit van het collectiefsysteem: het land met de daaraan verbonden cultuur, de wereld en het hele universum. Niets staat los van elkaar, je bent met alles verbonden.

 

Systemisch werk gaat er van uit dat de meeste van ons (on)bewuste overtuigingen, patronen en gedragingen hun oorsprong heeft in het systeem waar we zijn geboren. Later komen daar ook andere systemen bij zoals school, de sportclub, vrienden en werk.

Systemisch werk laat zien en ervaren hoe problemen in jouw leven niet alleen op zichzelf staan, maar zich ook in een groter veld zich kunnen afspelen. De moeilijkheden waar je in je leven tegen aan loopt kunnen dus uit je persoonlijk-, familie- of collectiefsysteem komen.

 

 

Basisprincipes systemisch werken

Binnen elk systeem gelden drie basisprincipes: binding, ordening en balans in geven en nemen. Een systeem zoekt altijd naar balans in elk en in alle drie de principes samen. Deze basisprincipes zorgen voor de veiligheid en het voortbestaan van het systeem en elk daarmee verbonden persoon.

 

 

Binding 

Iedereen uit een familiesysteem hoort erbij en heeft recht op een plek in het systeem. Iedereen behoudt dit recht, ook al is degene overleden, vergeten of verstoten. Wordt iemand buitengesloten of ‘vergeten’ dan is een systeem in onbalans. Het systeem zoekt dan zijn balans doordat een ander lid van deze familie deze last (onbewust) op zijn schouders gaat nemen. Ook hoort hierbij alles wat onbesproken of ongezien is, dus ook de familiegeheimen.

 

Ordening

De ordening heeft te maken met de natuurlijke rangorde. Deze ordening bepaalt welke plek een familielid inneemt en welke rol daarbij hoort. Ouders staan dus boven hun kinderen in het systeem. Het systeem is in harmonie wanneer deze natuurlijke rangorde in balans is.

 

Balans in geven en nemen

In een relatie moet er een balans zijn tussen geven en nemen. Wordt er door de één meer gegeven dan staat de ontvanger in de schuld. Er is echter een uitzondering tussen ouders en kinderen. Ouders geven en kinderen ontvangen, punt. Ook hebben kinderen te accepteren dat hun ouders alles gegeven hebben wat ze te geven hadden.

 

Dynamieken

Wanneer de basisprincipes niet meer worden gerespecteerd, ontstaan er dynamieken, ook wel verstrikkingen genoemd. Dit uit zich in patronen, overtuigingen, gedragingen of problemen.

 

Persoonlijke gebeurtenissen en trauma’s, of die uit eerdere generaties, werken volledig onbewust in het (persoonlijk, familie of collectief) systeem door, totdat iemand opstaat en de dynamiek inzichtelijk maakt en daarmee het systeem in balans brengt zodat er ruimte ontstaat voor innerlijke groei.